Met een stralend zonnetje steek ik om kwart over 8 de Schelmseweg over richting landgoed Boschveld. Altijd weer even genieten van de historische theekoepel (zou hem zo graag in mijn tuin hebben 😉😉) van landgoed Mariëndaal (die trouwens te huur is) …

… om uit te komen bij de Algemene Begraafplaats Oosterbeek-Noord waar ik in de verte een vreemde grafzerk zie.
Dat vraagt om onderzoek.

“In 1950 werden zeven Russische en twee Letse vluchtelingen gehuisvest in Huize Sylvius Meindersma in Arnhem. In 1959 wijzen B&W van Arnhem een apart stuk grond op de begraafplaats Noord aan als vak waar de Russische vluchtelingen en later ook leden van de Russische orthodoxe kerk begraven kunnen worden. Rond 2007 dreigen de dertig Russische graven geruimd te worden. De Russisch orthodoxe kerk Van Arnhem heeft verzorging van de graven op zich genomen.“

Iets verder ligt de Airborne begraafplaats die we vandaag maar eens laten voor wat het is en dan loop ik door over de nieuw aangelegde natuurbegraafplaats. Al weer eentje? Ja, al weer eentje.
Er was er al eentje in het bos “Heidepol”, een paar jaar geleden laten de nonnetjes er eentje aanleggen – Koningsakker – en nu hier. Keus genoeg!

… om een stukje zuidelijker weer uit te komen op de Schelmseweg

waar het echte wandel-werk over landgoed Mariëndaal – de spirituele schatkamer – gaat beginnen.
Met nog steeds een heerlijk zonnetje loop ik – langs de ijskelder –
“Een ijskelder werd in de negentiende eeuw gebruikt om ijs uit rivieren en uit de vijvers in op te slaan, zodat men ’s zomers het ijs kon gebruiken voor koeling. De negentiende eeuwse uitvoering van de ijskast.
… eerst naar de plek waar ooit het klooster gestaan zou hebben. Het gaat om die groene open vlakte! De naam Mariëndaal komt van de waterbron die er naast lag … “de Mariabron”. Wat verder tijdens mijn wandeling kom ik daar dichter in de buurt en er op terug.

Mariëndaal …
een klein landgoed met een groot verhaal

Het klooster Marienborn:
“In 1392 stelde de aanzienlijke Arnhemse burger Wijnand van Arnhem grond ter beschikking aan Johannes van Kempen -de broer van Thomas a Kempis – om een klooster te stichten op de locatie die we nu kennen als Mariëndaal. Het klooster kreeg de naam ‘Domus Fontis Beatae Mariae’, wat betekent: ‘het huis bij de bron van de Heilige Maria’. Deze naam werd al gauw ingekort tot Fonteijne-klooster. Ook werd de naam Mariënborn en later Mariëndaal gebruikt. Het klooster werd gebouwd naar voorbeeld van het klooster in Windesheim bij Zwolle en de monniken leefden er volgens de overtuiging van de Moderne Devotie en de leer van Augustinus.. In 1496 verwoestte een brand vrijwel het gehele kloostercomplex, maar het is later weer herbouwd.
De kloosterlingen legden zich onder meer toe op het verluchten (versieren) van boeken. Een beroemd voorbeeld is het Getijdenboek van Maria van Gelre.

Verder voorzagen ze in hun levensbehoeften door de opbrengsten van goederen en landerijen die het klooster in bezit had. De kloosterbroeders stonden bekend om hun gastvrijheid en liefdadigheid, maar ook om hun misstappen. Van het klooster zijn alleen grafzerken over. Er staat er eentje bovenaan de Middellaan opgesteld als ‘stenen tafel’.“

Tegenwoordig kunnen we het doen met de virtuele belevening … een app die je kunt gebruiken als je ter plekke bent.
Onderstaand in een slideshow wat screenshots van wat de app mij vanmorgen laat zien …

Het was het op een na oudste klooster van Arnhem.  In 1580 werd het opgeheven en werden de gebouwen gesloopt. Uit het klooster zijn een aantal landgoederen ontstaan: Warnsborn in 1640, Boschveld in 1650, Lichtenbeek in 1651, Mariëndaal in 1735 en Den Brink in de 18e eeuw. Deze landgoederen tezamen worden tegenwoordig ‘Mariënborn’ genoemd.

Landhuis:
“In 1791 kwam het landgoed in handen van de Arnhemse burgemeester mr. J.N. van Eck. In 1857 werd het 18e-eeuwse huis ingrijpend verbouwd en vergroot tot het huidige huis. Het oude interieur is verloren gegaan. Het huis is in erfpacht uitgegeven en niet toegankelijk voor het publiek.”
De foto Collectie van Henriette de Beaufort geeft ons een idee van het leven voordat het in op 24 november 1936 door de erven van H.H. Van Eck verkocht werd aan het Geldersch Landschap.

“Begin 20e eeuw was Mariëndaal bekend om haar prachtige park met beeldbepalende elementen zoals de Groene Bedstee, eendenvijver, beek met de 7 bruggetjes en het zigzagpad.
In de Tweede Wereldoorlog raakte het park zwaar beschadigd. Nadien werd de schade gedeeltelijk hersteld. Het intensieve beheer was niet meer haalbaar, dus het park en de tuin werden vereenvoudigd. De afgelopen jaren heeft GLK de oude grandeur van het landgoed teruggebracht.”

En dan sta je bovenaan … apetrots. Onderweg niet gestopt, geen stokken nodig gehad … in 1x naar boven gelopen en dat is wel eens anders geweest.

Door naar het volgende object …

Christuskoepel:
“Een bijzonder bouwwerk op het landgoed is de Christuskoepel. Die werd in 1939 gebouwd. Dat was naar aanleiding van een oproep tot morele herbezinning door koningin Wilhelmina.

In de koepel liggen drie zwaar beschadigde grafzerken, afkomstig van het oude klooster Mariënborn. De beelden in de koepel stellen de zeven deugden voor: Matigheid, Rechtvaardigheid, Geloof, Hoop, Naastenliefde, Voorzichtigheid en Moed. Op de koepel staat ‘Sursum Corda’: ‘Verheft uw harten’.“

Genietend van prachtige golvende vergezichten loop ik richting de Tafellaan … achter langs de monumentale boerderij  Loobergen uit ca. 1858

om even een pauze te houden bij de stenen tafel voordat ik aan het echte klim- en klauterwerk ga beginnen.

“Het hoogste punt van Mariëndaal ligt op 75 meter boven NAP. Vanaf dit punt heeft u een prachtig uitzicht over het landgoed en over de Betuwe. De naam ‘Tafellaan’ is ontleend aan de stenen tafel die hier staat.

Het tafelblad is een beschadigde grafzerk, afkomstig van het vroegere klooster Mariënborn. De kelkafbeelding op de zerk geeft aan dat het om een priestergraf gaat.“

En dan nu steil naar beneden … uitkijkend dat ik niet uitglij over het losse grit. Voor de boerderij langs en dan naar rechts … het berceau in/op.

De groene bedstee:
“De tunnelvormige beukenhaag van ruim 300 meter lang is in 1865 aangelegd.
Hij werd vroeger door de dames van het landgoed gebruikt. Hier konden zij hun wandelingetje maken in de schaduw van het bladerdak, waardoor hun huid mooi blank bleef. Midden in de Bedstee, op de kruising, staat bij een bankje een lindeboom. De boom staat symbool voor de liefde.”

Onderaan kom ik uit bij het open veld waar het klooster gestaan zou hebben en loop ik rechtdoor naar de Maria bron. De plek waarnaar het klooster – “Domus Fontis Beatae Mariae” (het huis bij de bron van Maria)” vernoemd is.
Ik vermoed dat de groene heg om het stuk grond (twee laatste foto’s) aangeeft – of ooit aan zal moeten gaan geven – waar precies het klooster heeft gestaan.

En dan terug … had ik net het steile pad naar beneden … ik moet nu een soortgelijk pad omhoog want bovenaan is de parkeerplaats. Maar … wie wil hier niet lopen met zo’n uitzicht.

Apetrots ben ik op mijzelf.
Mijn stokken zijn op de rugzak gebleven. De laatste tijd wel vaker geprobeerd om zonder te lopen maar dan ging het toch weer mis als het heel steil werd. En als het ergens steil is, is het hier wel. Een heerlijk rondje van 6.6 km. Goed begin van de week.

Bron:
– https://www.glk.nl/gebied/landgoed-mariendaal
– arnheym.nl
– Wikipedia