De Airborne bestond uit o.a. Amerikaanse, Britse en Poolse luchtlandingsdivisies en was een essentieel onderdeel van Operatie Market Garden … een geallieerde operatie tijdens de Tweede Wereldoorlog om strategisch gelegen bruggen in Nederland in te nemen. Het bestond uit een grootschalige luchtlandingsoperatie (“Market”) en een daaropvolgend grondoffensief (“Garden”). Helaas werd het door miscommunicatie, felle Duitse tegenstand en slechte weersomstandigheden een mislukking … het liet diepe sporen na in de gebieden waar gevochten werd, zoals Arnhem en Nijmegen.
Jaarlijks loop ik één van deze herdenkingswandelingen en vandaag mijn variatie op de White Ribbon Mile.
Bron:
– Operatie Berlin
– White Ribbon Mile
Een herinnering aan de route die o.a. de Britse en Poolse soldaten na de mislukte Slag om Arnhem aflegden.
De terugtocht van Hotel Hartenstein door de bossen van Oosterbeek naar de uiterwaarden bij de Rijn werd gemarkeerd met een wit lint dat nu alleen nog zichtbaar is tijdens de herdenkingsperiode in september en loopt tot aan het herdenkingsmonument aan de Rijn.
Ik start bij Hartenstein waar zich nu het Airborne museum bevindt en loop via de bossen over het Kerkpad naar de Oude Kerk die zo’n belangrijke rol speelde.
“Hotel Hartenstein was tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 het hoofdkwartier van de Britse luchtlandingstroepen onder leiding van generaal-majoor Roy E. Urquhart, nadat het eerder in bezit was geweest van de Duitsers. Urquhart zag zich genoodzaakt zijn hoofdkwartier te vestigen in Oosterbeek, toen bleek dat het overgrote deel van de luchtlandingstroepen de Rijnbrug in Arnhem niet wist te bereiken.“
Bron:
– Oorlogsbronnen
De Oude Kerk diende tijdens de Slag om Arnhem, van 17 tot 25 september 1944, als hospitaal en als post voor de artillerie die de troepen in Arnhem moest ondersteunen. De kerk was een van de laatste steunpunten voor de 1ste Britse Airborne Divisie. Vanuit hier werd tot het laatste moment weerstand geboden om zoveel mogelijk manschappen de mogelijkheid te bieden om zich terug te trekken over de Rijn.
Een aangrijpend verhaal is dat van Mark Leaver, een Airborne sergeant. Met 4 collega’s liep hij wacht voor de kerk toen een mortiergranaat van de Duitsers insloeg. Hij stond toevallig achter de dikke linde, maar zijn vier kameraden hadden minder geluk en kwamen om. Na de oorlog kwam Mark ieder jaar terug tijdens de herdenkingen in september. De boom, die nog steeds voor de kerk staat met het gat van de inslag in de dikke stam, werd altijd door hem bedankt.
Vanaf hier volg ik het witte lint.
Bron:
– Stichting Airborne Herdenkingen
Op 25 september 1944 wordt Operatie Market Garden afgeblazen. O.a. Britse, Nederlandse en Poolse soldaten – omringd door Duitsers – gaan in het aardedonker de barre tocht aan naar de Rijn. Ze zien vrijwel niets, kennen de weg niet en dan is daar het witte lint van parachutstof afkomstig van de parachutes die de geallieerde militairen tijdens de operatie gebruiken en die voor de uitgeputte en gedesoriënteerde soldaten het symbool vormen van hoop en een weg naar veiligheid. Van de 11.000 man die zijn geland, zijn er uiteindelijk 2400 over de Rijn ontkomen. De rest is gedood, gewond of krijgsgevangen gemaakt. Slechts een klein deel weet onder te duiken bij Nederlandse burgers op de Veluwe.
Langs de Concertzaal die – met name in 1944 – was ingericht als een militair noodhospitaal loop ik weer terug naar Hartenstein.
Het was druk onderweg, grote groepen mensen met gidsen bij het museum maar ook langs de route.
Korte maar mooie wandeling.
