Het is vanmorgen om 7 uur even lastig om te bepalen wat ik vandaag ga doen. Er hangt meer zomersmog dan normaal in de lucht. De luchtkwaliteit (linkerplaatje-blauw) is goed maar de zomersmig/ozon = O3(rechterplaatje-geel) verknalt het voor mij.

Na vannacht 12 uur zit hij pas weer op acceptabele waardes om buiten te leven. Voor mij is 100 µg/m³ het maximum om buiten te vertoeven en 50 µg/m³ het maximum voor een wandeling.
Dus richt ik me even tot AI:

“waar hangt vandaag minder zomersmog … bij de Rijn in de uiterwaarden bij kasteel Doorwerth of in de bossen rond de Zilverberg in Doorwerth?”
In de bossen rondom de Zilverberg hangt vandaag over het algemeen minder last van zomersmog dan in de uiterwaarden bij de Rijn nabij Kasteel Doorwerth. Dat komt door een aantal meteorologische en fysische factoren bij zomersmog (ozon):
Temperatuur: Onder de bomen op de hellingen van de stuwwal is het aanzienlijk koeler en vochtiger dan in de open, zonnige uiterwaarden.
Schaduw en UV-straling: Zomersmog ontstaat doordat zonlicht (UV-straling) reageert met stikstofoxiden en vluchtige stoffen in de lucht. In de uiterwaarden bij de Rijn staat de zon vol op de open velden en het water, wat de opbouw van ozon stimuleert. Onder het dichte bladerdak van de bossen rond de Zilverberg dringt veel minder direct zonlicht door.
Chemische afbraak door bomen (ozondepositie): Bladeren van bomen en bosvegetatie nemen ozon op via hun huidmondjes en vangen de stoffen af, waardoor de lokale ozonconcentratie in een bos relatief lager ligt dan op open terrein.
Adem met uw mond dicht (oftewel via uw neus ademhalen) want dat is een van de beste en meest natuurlijke manieren om uw longen te beschermen. Ook kunt u last krijgen van duizeligheid wat – samen met hoofdpijn en misselijkheid – , een bekend en officieel erkend effect is van zomersmog (ozon)”.

Ik leer … hier worden symptomen genoemd waar ik last van heb en waarvan ik al niet snapte waar het vandaan kwam. Helder.
De huisarts heeft afgelopen week naar mijn longen geluisterd. Die zijn prima in orde … het zijn de slijmvliezen en alles wat daar zo’n beetje mee samenhangt in de keel die de benauwdheid veroorzaken en mijn energie opslurpen (… én waardoor ik vorig jaar mijn vakantie naar Frankrijk kon annuleren).

Ik kan op pad en het wordt dus een rondje Zilverberg.
Om half 8 rij ik me richting de parkeerplaats tegenover de B&B kerk in Doorwerth. Het zal geen lange wandeling worden in het kleine bosje want samen met Komoot lukt het me net om een route van iets meer dan 7 km ‘op papier’ te krijgen.

De eerste afslag brengt me op de Italiaanse weg en …
“In 1848 laat baron Van Brakell tot Wadenoijen -eigenaar van Kasteel Doorwerth – deze weg aanleggeen met als doel het kasteel een snelle route te geven naar het nieuwe treinstation in Wolfheze. De weg wordt voorzien van klinkers om de steile helling op de stuwwal goed begaanbaar te maken”
… al snel loop ik door de bossen van ‘Hoog Oorsprong’.
“de geschiedenis hiervan gaat terug tot de vroege vijftiende eeuw, en is nauw verbonden met de splitsing van het oude landgoed De Oorsprong in een Hoge en Lage Oorsprong.”

Ik steek de weg over voor een klein uitstapje naar Landgoed Oorsprong waar ooit een prachtig landhuis stond en waar nu alleen de ijskelder nog in oude staat verkeert en bevolkt wordt door vleermuizen.
“- Johannes Backer koopt het landgoed in 1814, sticht er een vroege suikerfabriek en laat er een landhuis bouwen
– Het oorspronkelijke landhuis brandt in december 1919 af.
– In 1920 ontwerpen de architecten Jan en Theo Stuivinga (uit Zeist) een prachtig nieuw landhuis en bouwen op de fundamenten van het voorhuis.
– Op 18 september 1944 wordt deze nieuwe villa tijdens de Slag om Arnhem in de vuurlinie verwoest.
– Huidige status: De restanten zijn na de oorlog opgeruimd en het gebied staat nu bekend als Landgoed De Oorsprong / Tuin de Lage Oorsprong, dat grotendeels is ingericht als openbaar wandel- en natuurgebied.

Een wandeling langs beken en sprengen, over bruggetjes en watervalletjes – voor zover er water is – en waar het verschil in waterpeil bij het grothuisje opvalt.
“Vroeger is de Oorsprongbeek (of Gielenbeek) op dit landgoed aangepast voor de sier. Mensen hebben toen waterpartijen, trappen en een verhoogde loop voor de beek gemaakt. Zo kon de beek hoog over het grothuisje stromen en via een waterval naar beneden vallen, zodat je eronderdoor kon lopen.”

Inmiddels ben ik over de helft en op de terugweg naar Hoog Oorsprong – even zitten! Van daaruit wandel ik richting de weg Oosterbeek-Heelsum, om via de Italiaanse Weg uiteindelijk uit te komen bij de top van de Zilverberg.
Nou ja … de top.
Misschien is het een grafheuvel want die schijnen hier veel te zijn.
“Op de Zilverberg zijn nog steeds historische elementen en landschappelijke structuren aanwezig, die herinneren aan verschillende periodes uit de geschiedenis. Behalve grafheuvels zijn er 18e en 19e eeuwse paden- en laanstructuren te vinden, eikenhakhoutrestanten en restanten van een Beukenrondeel.”
Helaas ontdek ik ook dat ik nog maar 1 Dopper(waterfles) aan mijn rugzak heb hangen. Da’s minder!

Op naar het laatste stuk met nog even een zijsprong naar de plek waar ooit Huize Eekland stond. Het landhuis is in de Tweede Wereldoorlog verwoest en is na de oorlog niet meer herbouwd.
“- Rond 1920 ontworpen in Gooise landhuisstijl in opdracht van Jan Jacob van Rietschoten, die de gronden rond 1916 kocht.
– De naam ‘Eekland’ verwees naar de lokale eikenhakhoutcultuur in de bosrijke omgeving.
– De bijbehorende aanleg en tuinen werden ontworpen door landschapsarchitect Samuel Voorhoeve.
– Tijdens de nadagen van Operatie Market Garden raakt het landhuis zwaar beschadigd en gaat volledig verloren.”

In het wederopbouwplan van de gemeente Renkum wordt het landgoed aangemerkt als beschermd natuurgebied en om het natuurschoon te behouden, worden er geen vergunningen meer verstrekt voor de herbouw van verwoeste landhuizen in dit gebied.
Via de voormalige tuin loop ik weer terug naar de Italiaanse weg en ben ik al snel bij de auto.

7.4 km … toch netjes gedaan.