Als ik hoor over de nieuwe historische roman van Susan Smit, weet ik – als fan van historie en van Susan Smit – niet hoe snel ik hem in huis moet halen. Eenmaal binnen ga ik er eens goed voor zitten … lekker op de bank met koffie binnen handbereik en mijn e-reader op schoot.
Ik sla de eerste bladzijde om van ‘Terug naar Hildegard‘.

Laat ik vooropstellen dat ik zelf niet op de gangbare manier gelovig ben, maar dat ik wel een diepe, grenzeloze bewondering kan koesteren voor vrouwen zoals Hildegard van Bingen. Ver voordat vrouwen ook maar iets te vertellen hadden, ontpopt zij zich tijdens de hoge middeleeuwen tot een fenomeen.
“Bron: isgeschiednis.nl
Hildegard van Bingen (1098–1179) groeit op in een klooster en schopt het tot invloedrijke abdis en stichter van een eigen vrouwenklooster. Ze verwerft grote bekendheid door haar religieuze visioenen, die ze na pauselijke goedkeuring vastlegt in vier indrukwekkende boeken. Daarnaast schrijft en componeert ze unieke sacrale muziek, waarmee ze te boek staat als de eerste vrouwelijke componiste in de geschiedenis. Ook verdiept ze zich in de planten- en geneeskunde, ontwikkelt ze een eigen alfabet en ontpopt ze zich tot een van de eerste mystici. Haar scherpe pen schuwde taboes niet, getuige haar revolutionaire beschrijvingen over menselijke intimiteit en het vrouwelijk lichaam. Dankzij haar enorme invloed, correspondentie met vorsten en unieke nalatenschap wordt deze veelzijdige middeleeuwse vrouw in 2012 heilig verklaard.“

Ik zit dus helemaal klaar voor een sfeervol, meeslepend verhaal waarin ik me kan verliezen in haar wereld binnen die machtige kloostermuren. Maar al na een paar hoofdstukken verandert mijn leesgevoel … niet omdat het slecht geschreven is, maar omdat mijn brein zich moet resetten.

Ik kom niet echt in het verhaal dat eigenlijk gaat over  Richardis von Stade waar  Hildegard een samenwerking mee aangaat. 

Susan Smit heeft overduidelijk een gigantische berg research verzet. Je leest alles over de exacte werking van middeleeuwse geneeskruiden, de ingewikkelde theologische twisten en de politieke verhoudingen binnen de Kerk van de twaalfde eeuw. Iets wat zeker leerzaam is, maar … voor mijn gevoel slaat de balans op een gegeven moment wat door.
Ik lees niet over de mens achter Hildegard of Richardis, over gevoelens, de emotionele strijd en de verhalende lijn die een goede roman zo verslavend maakt. In plaats daarvan voelt het alsof ik een gedocumenteerde biografie of een historisch verslag zit te lezen.

Om het grensverleggende van deze vrouw te voelen, hoef je geen gelovige te zijn … haar genialiteit laat zich het best ervaren door haar muziek. Ze componeert adembenemende gezangen die je tot op de dag van vandaag kippenvel bezorgen. Als je wilt horen hoe dat klinkt, luister dan eens naar deze prachtige uitvoering van haar hymne ‘De Spiritu Sancto‘ (De Heilige Geest, de bezieler van het leven).

Maar sta ik nou met deze mening in mijn eentje? Nee, er is wel degelijk een duidelijke tweedeling.
Veel lezers roemen Susan Smit om haar nauwkeurige onderzoek. De geschiedenis klopt tot in het kleinste detail en voor hen is die informatieve stijl misschien wel prettig. Maar er zijn ook lezers die – net als ik – vastlopen op de traagheid.
Het boek informeert, maar daardoor blijf je als lezer op afstand van de personages.

Dus .. kortweg gezegd!
Wil je een sfeervol, prachtig gedocumenteerd geschiedenisdocument lezen over een unieke historische duizendpoot? Dan ga je hier ontzettend van genieten. Maar zoek je een meeslepend fictief verhaal met een snelle plot en diepe emotionele spanning?
Stel dan je verwachtingen tevoren wat bij.

Het is simpelweg een kwestie van wat voor soort boek je verwacht als je eraan begint.