Vorig jaar de perimeterroute + white ribbon gelopen met dochter Alexandra … ’s morgens heel vroeg. Dit jaar loop ik alleen the white ribbon … maar dan wel 2x.
Als traditie met mijn dochter zaterdag 17 september ’s morgens vroeg … de dag van de herdenkingen. En vandaag midden op de dag met Monique omdat ik het nou eenmaal heerlijk vind om mijn ervaringen te delen en mensen kennis te laten maken met het verleden.
Het is een korte wandeling ter herdenking aan de terugtrekking van de geallieerde troepen naar de Rijn door de uiterwaarden bij de Oude Kerk in Oosterbeek. Ook kom ik wat nieuwe info tegen op het wereld-wijde-web … dat deel ik dan ook maar meteen.
De wandeling kan jaarlijks gelopen worden vanaf de eerste maandag na de Airborne Wandeltocht tot en met 25 september.

We starten bij de Concertzaal Oosterbeek dat tegenover De Oude Kerk ligt.
“Rond het jaar 1000 voeren monniken uit Duitsland de Rijn af om het Christendom te verspreiden. Bij Arnhem troffen ze restanten aan van een Romeins fort. Ze vervoerden de brokken tufsteen op een vlot naar Oosterbeek. Daar, bij een doorwaadbare plek in de rivier, bouwden ze een eenvoudige zaalkerk. Dit is de oorsprong van de huidige Oude Kerk. Een 10de eeuwse pré-romaanse kerk en als zodanig de oudste nog in gebruik zijnde kerk van ons land. De ouderdom is af te lezen aan de tri-absidale koorafsluiting, zichtbaar in de vloer.“

En net als ik tegen Monique zeg “ik had afgelopen zaterdag op monumentendag het kerkje willen bezichtigen” zien we dat het open is. Voor geïnteresseerden … hij is deze hele week open van 10.00 uur – 16.00 uur.

“De Oude Kerk in Oosterbeek diende tijdens de Slag om Arnhem, van 17 tot 25 september 1944, als hospitaal en als post voor de artillerie die de troepen in Arnhem moest ondersteunen. De kerk was een van de laatste steunpunten voor de 1ste Britse Airborne Divisie. Vanuit hier werd tot het laatste moment weerstand geboden om zoveel mogelijk manschappen de mogelijkheid te bieden om zich terug te trekken over de Rijn.
Op 19 september 1944 sprak majoor Richard Lonsdale, tweede in de bevelsvoering van de 11e Parachute Regiment de verzamelde troepen toe:  
“U weet net zo goed als ik dat er veel rot-Duitsers op ons af komen. Welnu, alles wat we kunnen doen is hier blijven en hopen dat iemands ons oppikt. We moeten vechten voor ons leven en bij elkaar blijven. Over een uur zult u defensieve posities innemen ten noorden van de weg buiten. Wees er zeker van dat u zich goed ingraaft en uw wapens en munitie goed in orde zijn. We krijgen een tekort aan munitie, dus als u schiet, schiet dan om te doden. Het allerbeste aan u allen gewenst.”
De verdedigers van deze sector van de perimeter van Oosterbeek werden bekend als  ‘Lonsdale Force’ en de kerk als ‘Lonsdale Church’.

Nog wat meer info:

Als vluchten de enige optie is …
De terugtocht van Engelse, Nederlandse en Poolse soldaten over de Rijn naar Driel na het
mislukken van de Slag om Arnhem mag rekenen op veel belangstelling. Minder bekend en minder in de belangstelling staan de zware verliezen bij de snelle terugtrekking van de militairen uit Oosterbeek naar de Rijn en onder welke omstandigheden dit gebeurde.
In het holst van de nacht van maandag 25 op dinsdag 26 september 1944 moesten ruim
2.300 militairen evacueren naar de overzijde van de Rijn bij Driel. Dwars door bossen,
kapotgeschoten gebouwen en de uiterwaarden moesten zij, uitgeput door de gevechten,
honger en een tekort aan slaap, in de stromende regen en pikdonkere nacht, onder
moordend artillerievuur, hun weg banen naar de oever van de Rijn.
Ze verlieten een dorp dat zwaar beschadigd was, ze verlieten hun gewonde vrienden en verloren een illusie omdat de Slag om Arnhem en het bezetten van de brug niet gelukt was.
Witte linten langs de vluchtroute, afkomstig van parachutes, gaven de weg aan om bij de rivier te komen. Die linten werden daardoor een levenslijn voor de militairen; als je het lint of je voorganger kwijtraakte kon dat betekenen dat je verdwaalde of erger.
Bijna alle 2.300 van de overgebleven, voornamelijk Britse, militairen zijn naar de Rijn in de
buurt van de Oude Kerk getrokken om de oversteek te maken. Helaas hebben velen deze
tocht niet overleefd.
Op de plek waar de mannen aan boord van de kleine, door de genie-militairen bemande
boten gingen, is in 2003 een klein monument opgericht. Dit monument is vanaf de Oude kerk
en het Kerkpad normaal gesproken niet bereikbaar.
Het monument bij de Rijn, gemaakt in 2003 door Rob van der Zon
De terugtrekking en deze historische plek zijn van grote en actuele betekenis. Feitelijk markeert deze plek het einde van de operatie Market Garden”.

En dan is er nog de film uit 1946 … “Theirs is the glory” … die duurt wel even.

Maar ook The Revisiting Theirs is the Glory….the scene revisted by people who were part of it and talk about Arnhem in 1944

Als nieuwkomer in Oosterbeek word je de eerste keer dat je de maand september mee maakt overladen met info … je wordt volledig overrompeld. Zeker destijds in mijn flat (op de bovenste verdieping) in Oosterbeek waar de vliegtuigen laag en met een brullend geluid over me heen vlogen. Zo indrukwekkend. Er gebeurt zoveel dat je de helft van alle activiteiten mist … ik in ieder geval wel.
Na 6 jaar ken ik inmiddels wel alle in’s en out’s en voel ik me zelfs verbonden met deze geschiedenis.

16 en 17 september zijn dit jaar de “Airborne”-herdenkingsdagen. Als je aan luchtlandingen denkt, denk je al gauw aan de Ginkelse hei. Niet minder indrukwekkend maar wel veel minder druk zijn de de para-drops door de Pathfinder Group Europe op Dropzone-X op de Renkumse hei (bij mij aan het eind van de straat) op vrijdagmiddag 16 september.
Ik hoef er eigenlijk de deur niet voor uit … zie ze vanuit mijn tuin ook springen, niet neerkomen. Wil er een mooi blog over proberen te maken en dus ga ik op pad!
Ik denk nog altijd met plezier terug aan wat me in 2019 overkwam.